Inicjatywa Trójmorza (ang.: Three Seas Initiative – TSI, 3SI)
Inicjatywa Trójmorza, znana również jako Trójmorze, to projekt współpracy mający na celu rozbudowę połączeń infrastrukturalnych we wschodniej części Unii Europejskiej na linii północ-południe w obszarach transportu, energetyki i cyfryzacji.
Pomysł powołania Inicjatywy Trójmorza wysunęli prezydenci Polski i Chorwacji w 2015 r. Inauguracyjny szczyt odbył się w Dubrowniku w 2016 r. Pierwotnie 3SI obejmowała dwanaście państw członkowskich UE, ale wzrosła do trzynastu po dołączeniu Grecji w 2023 r.
Obecnie (od szczytu w Warszawie w kwietniu 2025 r.) Inicjatywa Trójmorza obejmuje:
- 13 państw o statusie państw uczestniczących (taki status mogą mieć tylko członkowie UE),: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Grecja, Łotwa, Litwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry.
- 6 partnerów strategicznych – 2022 USA, Niemcy, Komisja Europejska, 2024: Japonia, 2025: Turcja i Hiszpania
- 4 państwa stowarzyszone – 2023: Ukraina i Mołdawia, 2025: Albania i Czarnogóra.
Model organizacyjny Inicjatywy Trójmorza opiera się na corocznych szczytach prezydentów (dyplomacji na szczycie), podczas których przyjmowane są wspólne deklaracje. Gospodarzami szczytów były dotychczas Chorwacja (2016), Polska (2017 i 2025), Rumunia (2019 i 2023), Słowenia (2019), Estonia (2020), Bułgaria (2021), Łotwa (2022) i Litwa (2024).
Chorwacja będzie gospodarzem szczytu Inicjatywy Trójmorza i Forum Biznesu w kwietniu 2026 roku.
3SI jest definiowane przez jego uczestników jako „elastyczne forum prezydenckie, które zapewnia wsparcie polityczne w celu wspierania skuteczniejszej współpracy rządów, podmiotów gospodarczych i organizacji pozarządowych zainteresowanych wzmacnianiem więzi regionalnych, jednocześnie uznając, że osiągnięcie konkretnych rezultatów w ramach tej inicjatywy wymaga aktywnego zaangażowania odpowiednich rządów i podtrzymywania kontaktów roboczych między odpowiednimi przedstawicielami Prezydentów” (z deklaracji z 2017 r.).
Oficjalna strona Inicjatywy Trójmorza